Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời 
Câu chuyện tết, Mẹo hay - Đời sống, Tết Việt Blog

Mâm cúng giao thừa gồm những gì? Cách bày mâm cúng chuẩn

Lễ cúng giao thừa, hay còn được biết đến là Lễ Trừ tịch, được tổ chức vào thời điểm chuyển giao từ năm cũ sang năm mới. Nghi lễ này thường diễn ra cả trong nhà và ngoài trời, với mỗi khu vực có những đặc điểm riêng về bàn thờ cúng. Mâm cỗ cúng giao thừa cũng mang đậm nét văn hóa đặc sắc, thể hiện qua sự đa dạng của các loại thực phẩm được sắp xếp trên đó. Hãy cùng HappyBox khám phá những mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời và trong nhà gồm những gì nhé.

Vì sao cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng?

Vì sao cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng?

Vì sao cúng giao thừa là nghi lễ quan trọng?

Theo nhà nghiên cứu Minh Đường trong tác phẩm “Nghi lễ dân gian – Nghi lễ cúng gia tiên,” lễ giao thừa (hay còn gọi là lễ trừ tịch) được xem là nghi lễ quan trọng nhất trong chuỗi sự kiện Tết Nguyên Đán. Đây là thời điểm đặc biệt, nơi mà việc dâng hương diễn ra trong khoảnh khắc chuyển động từ giờcuối cùng của năm cũ sang giờ khởi đầu của năm mới. Nghi lễ này chứa đựng ý nghĩa là loại bỏ mọi điều tiêu cực của năm cũ để chào đón những điều tích cực của năm mới.

Không chỉ có vậy, lễ cúng giao thừa còn mang mục đích là mời gọi ông bà tổ tiên về thăm, tạo nên không khí vui tươi và hạnh phúc cho gia đình, nơi mà con cháu có thể sum họp, tận hưởng những khoảnh khắc hạnh phúc bên nhau.

Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời 

Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời 

Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời

Lễ cúng giao thừa ngoài trời được tổ chức nhằm cúng tiễn vi thần cựu vương Hành khiển, người chịu trách nhiệm giữ gìn dân chúng và quản lý hạ giới của năm cũ, đồng thời chào đón thần mới.

Danh sách lễ vật trong bàn cúng ngoài trời linh hoạt, tuỳ thuộc vào tình hình kinh tế và nguồn sản phẩm đặc trưng của địa phương. Tuy nhiên, không thể thiếu những thành phần như trầu cau, hoa quả, chén nước hoặc rượu. Mâm cúng giao thừa ngoài trời đặc trưng với lễ chay và lễ mặn, cụ thể bao gồm:

  • Mâm ngũ quả (tượng trưng cho ngũ phúc “Phúc – Lộc – Thọ – Khang – Ninh”)
  • Xôi
  • Bánh chưng
  • Gà trống luộc ngậm hoa màu hồng hoặc đỏ (có nơi sử dụng thủ lợn)
  • Hoa tươi
  • Trầu cau
  • Rượu, nước
  • 1 đĩa gạo
  • 1 đĩa muối
  • 5 ngọn nến
  • Hương (3 hoặc 5 nén)
  • Quần áo, mũ nón thần linh

Mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà

Mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà

Mâm cỗ cúng giao thừa trong nhà

Lễ cúng giao thừa bên trong nhà thường liên quan đến việc tôn vinh Tổ tiên và thực hiện lễ cúng Thổ Công, vị thần quản lý hạ giới.
Bàn cúng giao thừa trong nhà giống như bàn cúng ngoài trời, chỉ có sự khác biệt là thiếu đi quần áo và mũ nón thần linh.

Mâm cúng mặn bao gồm:

  • Bánh chưng
  • Giò
  • Chả
  • Xôi gấc (với nhiều loại xôi)
  • Thịt gà
  • Rượu (hoặc bia, các loại đồ uống khác)

Mâm cúng ngọt kèm theo:

  • Bánh kẹo
  • Mứt Tết
  • Hoa
  • Đèn (hoặc nến)
  • Hương

Mâm cỗ cúng giao thừa miền Bắc

Mâm cỗ cúng giao thừa miền Bắc

Mâm cỗ cúng giao thừa miền Bắc

Mâm cúng giao thừa của người miền Bắc thường bao gồm những món ăn truyền thống, được sắp xếp thành 4 bát và 4 đĩa. Trong trường hợp cỗ lớn hoặc gia đình có điều kiện, số lượng này có thể tăng lên thành 6 bát, 6 đĩa hoặc 8 bát, 8 đĩa. Các món ăn thường bao gồm:

  • Bát móng giò hầm măng, bát bóng nấu thập cẩm, bát mọc, bát miến nấu lòng gà.
  • Đĩa thịt gà luộc, đĩa giò lụa, đĩa nem, đĩa giò xào, đĩa nộm, đĩa hành muối, và đĩa bánh chưng.

Mâm cúng giao thừa ở miền Trung

Mâm cúng giao thừa ở miền Trung

Mâm cúng giao thừa ở miền Trung

Trong mâm cúng giao thừa ở miền Trung, thường xuất hiện cả bánh chưng và bánh tét. Ngoài ra, bàn cúng còn đa dạng với nhiều món ăn như:

  • Đĩa dưa món
  • Đĩa giò lụa
  • Đĩa thịt đông
  • Đĩa gà bóp rau răm
  • Đĩa chả
  • Đĩa thịt heo luộc
  • Dưa giá
  • Bát măng khô ninh
  • Bát miến
  • Đĩa cá chiên
  • Đĩa ram

Ở một số địa phương trong miền Trung, người ta còn chuộng nhiều món khác như cuốn diếp gỏi ngó sen, gỏi bao tử, bánh răng bừa, xà lách gân bò, chả tôm, nem lụi, tạo nên một bàn cúng phong phú và đa dạng.

Mâm cúng giao thừa ở miền Nam

Mâm cúng giao thừa ở miền Nam

Mâm cúng giao thừa ở miền Nam

Bởi vì đặc trưng của khí hậu nắng nóng, mâm cỗ cúng giao thừa của người miền Nam thường tập trung vào các món nguội. Chi tiết, bàn cúng này bao gồm:

  • Canh măng tươi
  • Canh khổ qua nhồi thịt
  • Thịt kho hột vịt
  • Gỏi tôm thịt
  • Chả giò
  • Dưa món
  • Củ kiệu
  • Bánh tét, kèm theo củ cải ngâm nước mắm…
  • Ngoài ra, các loại đồ cúng khác bao gồm:
  • 1 đĩa trầu cau
  • 1 đĩa trái cây với 5 loại quả
  • Đèn dầu
  • 1 đĩa muối
  • 1 đĩa gạo
  • 3 hoặc 5 ly trà
  • Bánh mứt đa dạng tùy thuộc vào từng gia đình
  • 1 bình hoa cúng
  • Vàng mã…

Những lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ cúng giao thừa

Những lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ cúng giao thừa

Những lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ cúng giao thừa

  • Thực hiện nghi lễ cúng giao thừa ngoài trời trước khi chuyển sang cúng giao thừa trong nhà.
  • Chọn giờ cúng tốt nhất là 0h, ngày 1/1 âm lịch của năm.
  • Mâm cúng cần được chuẩn bị đầy đủ và đặt ra trước giờ giao thừa.
  • Đặt mâm lễ cúng giao thừa ngoài trời ở hướng Bắc (cúng Thượng Đế) hoặc hướng Đông (cúng Thiên Tử là vua), phụ thuộc vào truyền thống gia đình.
  • Chuẩn bị bài lễ cúng giao thừa một cách cẩn thận.
  • Trang phục của người thực hiện nghi thức cúng giao thừa cần gọn gàng và tươm tất.
  • Sử dụng giọng đọc văn khấn giao thừa to, rõ ràng, mạch lạc.
  • Khi cúng, tâm hồn cần trang trải, không nên nói chuyện riêng.

Trên đây là những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị mâm cúng giao thừa ngoài trời và trong nhà. Hy vọng thông tin mà HappyBox chia sẻ sẽ giúp bạn tự tin chuẩn bị mâm cúng, đón một năm mới tràn đầy may mắn và niềm vui.